Get Adobe Flash player

Οδοστρωτήρας

Οδοστρωτήρας

Οδοστρωτήρας - Λεωνίδιο - Νότια Κυνουρία

Οδοστρωτήρας - Λεωνίδιο - Νότια Κυνουρία


Η Ελλάδα είναι γνωστή παγκόσμια για την αρχαία κληρονομιά της. Όπου κι’ αν κοιτάξεις θα δεις τα λείψανα του πολιτισμού των προγόνων μας. Για την διατήρησή τους υπάρχουν οργανωμένες υπηρεσίες του κράτους που τα φροντίζουν. Όμως για την πραγματική προστασία έναντι των αρχαιοκαπήλων πρέπει και εμείς οι ίδιοι να έχουμε τα μάτια μας ανοικτά.
Πέρα όμως από την προγονική κληρονομιά υπάρχουν κι άλλα αντικείμενα που πρέπει να τα προσέξουμε και να μην αφήσουμε να καταστραφούν. Ευτυχώς το καλό ελληνικό κλίμα το ξηρό και άνυδρο τα έχει διατηρήσει σε μια κατάσταση επανορθώσιμη. Αναφέρομαι στα αντικείμενα της βιομηχανικής αρχαιολογίας, που μπορεί να μην τα βαραίνουν τα χιλιάδες χρόνια των αρχαίων ευρημάτων, είναι όμως σημαντικά μνημεία της ανθρώπινης διανόησης και εφευρετικότητας. Εξ’ άλλου αν κανείς σκεφτεί τη επίδραση είχαν αυτά τα αντικείμενα στην πρόοδο της ανθρωπότητας θα έπρεπε να τα τοποθετούμε σε μουσεία.

Οι παλιότεροι που θα διαβάσουν αυτό το σημείωμα θα θυμούνται πως τα παλιά χρόνια δούλευαν ήλιο με ήλιο. Ελεύθερος χρόνος δεν υπήρχε, η ζωή ήταν πολύ σκληρή. Σήμερα θεωρούμε τη ζωή που κάνουμε αυτονόητη. Οι άνθρωποι όταν έφταναν στα 50 τους χρόνια εθεωρούντο γέροι και πράγματι ήσαν τέτοιοι από την πολλή δουλειά. Το σύνθημα του Σικάγου 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ύπνο και 8 ώρες ελεύθερο χρόνο δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί ποτέ χωρίς την άφθονη ενέργεια που ξεκίνησε με την ανακάλυψη των θερμικών μηχανών. Οι τέχνες και τα γράμματα θα ήσαν αποκλειστικό προνόμιο των δυναστών μας. Το πόσο μεγάλη σημασία είχε η απελευθέρωση άφθονης ενέργειας φαίνεται και από την περίφημη εξίσωση του Λένιν «σοσιαλισμός = εξηλεκτρισμός + σοβιέτ». Ο Λένιν είχε δίκιο χωρίς άφθονη ενέργεια δεν υπάρχει ελεύθερος χρόνος δημιουργικός. Μα θα μου πείτε ότι «μα το σύστημα του Λένιν κατέρρευσε» Ναι βεβαίως γιατί ξέχασε να βάλει Δημοκρατία στη λέξη σοβιέτ.

Όλη αυτή η εισαγωγή δεν έγινε για να θυμηθούμε τον Λένιν, έγινε για να καταλάβουμε πως αν η ανακάλυψη του Ήρωνα του Αλεξανδρέως (για όσους δεν ξέρουν είναι ο πρώτος κατασκευαστής ατμομηχανής στον κόσμο) δεν είχε θαφτεί από τις κοινωνικές ανακατατάξεις και συγκυρίες του αιώνα που έζησε, ο κόσμος σήμερα θα είχε βγει έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Η επανανακάλυψη της ατμομηχανής είναι ο πρώτος σταθμός στην απελευθέρωση της ενέργειας. Είναι η μηχανή με την οποία κατασκευάστηκαν δρόμοι που ενώνουν τον κόσμο, ατμόπλοια που ένωσαν ηπείρους, είναι η μηχανή που ξεκούρασε τον εργάτη του ελαιοτριβείου που γύριζε σαν υποζύγιο το μύλο που άλεθε τον ελαιόκαρπο. Σήμερα παρόλο που οι θερμικές μηχανές είναι πια εσωτερικής καύσεως (αυτοκίνητα, αεροπλάνα κλπ.) η ατμομηχανή με τη σύγχρονη μορφή της του ατμοστροβίλου είναι ο κυρίαρχος τρόπος παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος. Δηλαδή το ρεύμα που έρχεται στο σπίτι μας (εκτός των υδροηλεκτρικών εργοστασίων) παράγεται κύρια με ατμοστρόβιλους για τον απλούστατο λόγο ότι είναι μηχανές με πολύ μεγάλη απόδοση.

Στο Λεωνίδιον υπάρχει μια πολύ σημαντική ατμομηχανή που ο χρόνος και οι αρχαιοκάπηλοι δεν μπόρεσαν να την καταστρέψουν ολοκληρωτικά. Είναι ο ατμοκίνητος οδοστρωτήρας που χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή του ιστορικού δρόμου Πλάκας – Λεωνιδίου (από τους πρώτους ασφαλτόδρομους).

Οδοστρωτήρας - Λεωνίδιο - Νότια Κυνουρία

Οδοστρωτήρας - Λεωνίδιο - Νότια Κυνουρία


Ο οδοστρωτήρας αυτός μαζί με άλλους δέκα παραγγέλθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση την 21 Απριλίου του 1914 στο εργοστάσιο AVELING & PORTER στο Kent της Αγγλίας. Μέχρι στιγμής είναι άγνωστη η τύχη των υπολοίπων 9, πιθανόν να σκουριάζουν κάπου παρατημένα. Το μηχάνημα αυτό είναι μοντέλο BTD 8 τόνων. Αυτό το κάνει λίγο ασυνήθιστο, τα περισσότερα μοντέλα της AVELING & PORTER ήσαν 10 έως 16 τόνων. Σύμφωνα με την Road Roller Association της Αγγλίας είναι το πέμπτο μηχάνημα που καταγράφεται στα αρχεία τους. Αναφέρω τον αριθμό πλαισίου του είναι 7512 και το Royalty number είναι 8260. Αυτοί οι δύο αριθμοί είναι τα στοιχεία της ταυτότητας του μηχανήματος. Όποιος αναγνώστης του σημειώματος βρίσκεται στην Αγγλία και μπορεί να στείλει οποιοδήποτε ανταλλακτικό θα προσφέρει μεγάλη υπηρεσία. Ήδη έχουν παραγγελθεί στο εργοστάσιο κατασκευής του η επανακατασκευή όλων των μπρούντζινων πλακετών και σημάτων και λογοτύπων του ώστε να τοποθετηθούν ξανά. Σημειωτέον ότι τα αυθεντικά εκλάπησαν από αλλοδαπούς συλλέκτες. Ευτυχώς όμως στο παλαιό εργοστάσιο υπάρχουν οι μήτρες αυτών των πλακετών και έτσι είναι δυνατή κατασκευή γνησίων ξανά.
Ο οδοστρωτήρας αυτός σύμφωνα με την μαρτυρία του Παναγιώτη Ανδρούτσου πρέπει να ήρθε στην Πλάκα το 1930 με 32. Τον έφερε μια μεγάλη μαούνα που όπως θρυλείται πρέπει να έχει βουλιάξει μέσα στο λιμάνι της Πλάκας. Η κατασκευή του δρόμου της Πλάκας – Λεωνιδίου κράτησε πολύ πότε από έλλειψη χρημάτων πότε από βλάβες του οδοστρωτήρα αλλά και από την ίδια την τεχνική που χρησιμοποιήθηκε. Σίγουρα οι βλάβες που θα παρουσίαζε θα ήταν δύσκολο να τις επισκευάζουν στο Λεωνίδιον. Αλλά και η τεχνική ήταν τροχοπέδη. Στο Λεωνίδιον προφανώς δεν υπήρχε άλλη ατμομηχανή σπαστήρας για να παράγει «γαρμπίλι» έτσι, οι εργάτες και κυρίως εργάτριες έσπαζαν τις πέτρες με σφυριά και το παραγόμενο γαρμπίλι το μετέφεραν με ντορβάδες. Έτσι για έναν δρόμο 4,5 Km χρειάστηκαν πάνω από 4- 5 χρόνια.

Έτσι γίνεται κατανοητό τι σημαίνει έλλειψη ενέργειας, και πόσο σημαντικό είναι να τιμούμε τα αντικείμενα αυτά. Μέσα σ’ αυτή τη μάζα από παλιοσίδερα είναι το μυαλό του Ήρωνα του Αλεξανδρέως, του Papin, του James Watt, του Stephenson, και φυσικά του ορφανού παπαδοπαίδι Tomas Aveling, που εφευρετικότητα και δημιουργικότητα του τον έκαναν τον μεγαλύτερο κατασκευαστή οδοστρωτήρων παγκόσμια.

Το μηχάνημα αυτό είναι στενά συνδεδεμένο με τον δρόμο Πλάκας – Λεωνιδίου και αποτελεί κομμάτι μια λαμπρής ιστορικής περιόδου του Λεωνιδίου. Πρέπει να φροντίσουμε να αποκατασταθεί στην αρχική μορφή του. Βεβαίως ευχής έργο θα ήταν να ξαναλειτουργούσε, αν ήμασταν στην Αγγλία θα ήταν εύκολο να γινόταν και αυτό. Ας αρκεστούμε να ξαναπάρει την εξωτερική μορφή και να στολίσει κάποιον κατάλληλο χώρο. Ποτέ κανείς δεν ξέρει το μέλλον τι επιφυλάσσει, μπορεί κάποτε να δημιουργηθεί σχολή μηχανολογίας από το πανεπιστήμιο Πελοποννήσου στο Λεωνίδιον και να δούμε τους φοιτητές να ανάβουν ξανά τη φωτιά στο καζάνι του.

Ο Οδοστρωτήρας του Λεωνιδίου αφού περιπλανήθηκε σε διάφορα σημεία της πόλεως, γιατί παντού εθεωρείτο σκουπίδι που έπρεπε να εξαφανιστεί πετάχτηκε πραγματικά σαν σκουπίδι στο δρόμο της Παναγίας Χατζαλιούς. Εκεί, κατά μαρτυρίες Λεωνιδιωτών ,έπεσε θύμα αλλοδαπών συλλεκτών, οι οποίοι αφαίρεσαν όλα τα πολύτιμα αναγνωριστικά στοιχεία όπως το περίφημο αλογάκι του Kent, (Ναι ! είναι το ίδιο που χρησιμοποίησε ο Enzio Ferrari για να στολίσει τις κόκκινες βολίδες του, το αλογάκι αυτό το είχε φίλος του πιλότος στο αεροπλάνο του και όταν σκοτώθηκε, ο Ένζιο το έβαλε στις Ferrari). Δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια παρ\’ όλο που είχε επισημανθεί η μεγάλη αξία του (5 υπάρχουν επισήμως καταγραμμένα παγκόσμια) λόγω της αδιαφορίας του φυσικού ιδιοκτήτη του δηλαδή του Δήμου Λεωνιδίου παρέμενε αναξιοποίητο. Σήμερα όμως μετά από την πρωτοβουλία του σημερινού Αντιδημάρχου Λεωνιδίου κ. Ηλία Μάνου και με την συμπαράσταση του κ. Παναγιώτη Σαραντάρη και του γράφοντος ξεκινάει η αποκατάστασή του. Τεχνικός σύμβουλος τον οποίο ευχαριστούμε θερμά για την αμέριστο βοήθειά του είναι ο κ. Derek Rayner, ο οποίος διαθέτει ένα σχεδόν παρόμοιο μοντέλο (της επόμενης χρονιάς 1915).

Σεπτεμβρίου  2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
   
  1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  
WPEC is proudly sponsored by
True Media Concepts
Video – Αερόστατα
Στο Λεωνίδιο από μικρά παιδιά φτιάχνουμε αερόστατα

Festival Tsakonia